Programmeren helpt kinderen begrijpen hoe technologie werkt. Door zelf opdrachten te geven aan een robot, een programma te bouwen of een probleem stap voor stap op te lossen, ontdekken kinderen spelenderwijs de basis van computational thinking en digitale geletterdheid.
Binnen deze categorie vind je programmeermaterialen voor verschillende leeftijden en niveaus. Van eenvoudig unplugged programmeren en het werken met pijlen en routes tot robots, sensoren, elektronica en visueel programmeren. Zo kunnen kinderen al op jonge leeftijd kennismaken met logisch denken en later steeds complexere programmeervaardigheden ontwikkelen.
Waarom leren programmeren?
Programmeren gaat om veel meer dan leren werken met computers. Kinderen leren een probleem analyseren, een oplossing bedenken en deze stap voor stap uitvoeren. Werkt een opdracht niet meteen? Dan moeten zij onderzoeken waar het fout gaat, iets aanpassen en opnieuw proberen.
Tijdens programmeeractiviteiten oefenen kinderen onder andere met:
•logisch en stap voor stap denken;
•probleemoplossend werken;
•oorzaak en gevolg;
•patronen en algoritmes herkennen;
•samenwerken en communiceren;
•creatief denken;
•digitale vaardigheden.
Daarmee sluit programmeren goed aan bij digitale geletterdheid, techniek, STEAM en onderzoekend en ontwerpend leren.
Programmeren voor jonge kinderen
Ook jonge kinderen kunnen al kennismaken met de principes van programmeren, zonder dat zij daarvoor hoeven te kunnen lezen of schrijven.
Met materialen zoals Blue-Bot, Botley, Cubetto, Matatalab, KUBO, Qobo en LEGO® Education Coding Express geven kinderen eenvoudige opdrachten en maken zij routes. Ze ontdekken dat een bepaalde instructie tot een bepaalde actie leidt.
Zo oefenen zij spelenderwijs met volgorde, richting, oorzaak en gevolg en ruimtelijke oriëntatie.
Programmeerrobots voor het basisonderwijs
Voor oudere kinderen zijn er programmeerrobots waarmee steeds uitgebreidere opdrachten kunnen worden uitgevoerd.
Met onder andere Ozobot, Pro-Bot, InO-Bot, Sphero, Makeblock mBot, Cue Robot en verschillende andere robots kunnen leerlingen experimenteren met programmeren, sensoren, beweging en techniek.
De opdrachten kunnen variëren van het programmeren van een eenvoudige route tot het ontwerpen en testen van een complete technische oplossing.
Bouwen én programmeren
Programmeren kan ook worden gecombineerd met construeren en techniek.
Met systemen zoals LEGO® Education, fischertechnik Education, micro, MaKey MaKey, Arduino, WhalesBot en andere elektronische bouw- en programmeersystemen gaan leerlingen zelf aan de slag met ontwerpen, bouwen en programmeren.
Hierdoor wordt programmeren tastbaar. Leerlingen zien direct wat hun code doet en kunnen hun ontwerp steeds verder verbeteren.
Van unplugged programmeren tot code
Programmeren hoeft niet altijd met een computer of tablet te beginnen. Met unplugged programmeermaterialen leren kinderen eerst de denkstappen achter programmeren.
Ze geven elkaar instructies, leggen routes, werken met opdrachtkaarten of bepalen vooraf welke stappen nodig zijn om een doel te bereiken. Vervolgens kan de overstap worden gemaakt naar programmeerrobots en digitale programmeeromgevingen.
Hierdoor ontstaat een doorgaande leerlijn van eenvoudig algoritmisch denken naar daadwerkelijk programmeren.
Programmeren in de klas
Programmeermaterialen zijn op verschillende manieren in te zetten. Gebruik ze tijdens een les digitale geletterdheid, als onderdeel van techniekonderwijs, binnen een STEAM-project of tijdens zelfstandig werken.
Veel materialen lenen zich bovendien voor samenwerken in kleine groepjes. Kinderen moeten overleggen, voorspellen wat er gaat gebeuren, hun oplossing testen en gezamenlijk verbeteringen bedenken.
Daarmee combineert programmeren digitale vaardigheden met taal, rekenen, samenwerken en probleemoplossend denken.
Veelgebruikte producten binnen deze categorie
Binnen de categorie Programmeren vind je onder andere:
•LEGO® Education;
•Blue-Bot;
•Pro-Bot en InO-Bot;
•Ozobot;
•KUBO;
•Matatalab;
•Botley;
•Sphero;
•Makeblock mBot;
•micro;
•MaKey MaKey;
•Arduino;
•fischertechnik Education Robotics;
•Teach2Code;
•Cubetto;
•programmeerrobots en programmeersets voor verschillende leeftijden.
Combineer deze materialen met producten uit Digitale geletterdheid, Techniek, STEAM, Constructie, Rekenen en andere materialen voor onderzoekend en ontwerpend leren.
Veelgestelde vragen
Kinderen leren logisch denken, problemen opdelen in kleinere stappen, patronen herkennen, oplossingen testen en fouten verbeteren. Daarnaast ontwikkelen zij digitale vaardigheden, creativiteit en samenwerkingsvaardigheden.
Kinderen kunnen al op jonge leeftijd kennismaken met programmeren. Voor kleuters zijn er materialen waarbij nog geen leesvaardigheid nodig is. Zij programmeren bijvoorbeeld met knoppen, pijlen, kleuren of fysieke programmeerblokken.
Unplugged programmeren betekent dat kinderen de principes van programmeren leren zonder computer of tablet. Ze werken bijvoorbeeld met routes, opdrachtkaarten, pijlen en stap-voor-stapinstructies.
Dat hangt af van de leeftijd, het niveau en het leerdoel. Voor jonge kinderen zijn eenvoudige programmeerrobots geschikt waarbij opdrachten direct op de robot worden ingevoerd. Oudere leerlingen kunnen werken met robots die via een app of programmeeromgeving worden aangestuurd.
Computational thinking is een manier van probleemoplossend denken. Kinderen leren een probleem analyseren, opdelen in kleinere onderdelen, patronen herkennen en een stapsgewijze oplossing bedenken.
Ja. Programmeren en computational thinking vormen een belangrijk onderdeel van digitale geletterdheid. Kinderen leren niet alleen digitale technologie gebruiken, maar krijgen ook inzicht in hoe digitale systemen en programma's werken.