Geschiedenis

Het verleden ontdekken en gebeurtenissen in de tijd plaatsen

Hoe lang bestaat de aarde al? Wanneer ontstond het eerste leven? En waar passen belangrijke gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis binnen de tijd? Geschiedenis wordt begrijpelijker wanneer kinderen letterlijk kunnen zien hoe gebeurtenissen zich tot elkaar verhouden.
Binnen deze categorie vind je Montessori-materialen voor geschiedenis en tijdsbesef, waaronder tijdlijnen over de ontwikkeling van het leven, de evolutie en de Nederlandse geschiedenis. De visuele materialen helpen kinderen om grote tijdsperiodes te overzien, gebeurtenissen te ordenen en verbanden tussen verleden en heden te ontdekken.

Geschiedenis binnen Montessori

Binnen het Montessori-onderwijs gaat geschiedenis verder dan het onthouden van jaartallen. Kinderen worden uitgenodigd om te onderzoeken hoe de wereld en de mens zich door de tijd heen hebben ontwikkeld.
Tijdlijnen maken deze ontwikkeling zichtbaar. Ze helpen kinderen onder andere bij:

• het ontwikkelen van historisch tijdsbesef; 
• gebeurtenissen chronologisch ordenen;
• oorzaak en gevolg herkennen;
• verschillende tijdperiodes vergelijken;
• verbanden leggen tussen gebeurtenissen;
• ontdekken hoe aarde, natuur en mens zich hebben ontwikkeld.

Zo ontstaat stap voor stap een breder beeld van het verleden.

Tijdsbesef ontwikkelen

Tijd is een abstract begrip. Een dag, jaar of eeuw kun je immers niet vastpakken. Voor kinderen kan het daarom lastig zijn om zich voor te stellen hoeveel tijd er tussen verschillende gebeurtenissen zit.
Met een tijdlijn wordt tijd visueel gemaakt. Kinderen zien dat gebeurtenissen vóór of na elkaar plaatsvinden en kunnen verschillen tussen korte en zeer lange periodes beter ervaren.
Dit helpt hen om historische informatie niet als losse feiten te onthouden, maar binnen een groter geheel te plaatsen.

De zwarte band

De zwarte band is een Montessori-materiaal waarmee de enorme tijdsduur van de ontwikkeling van het leven op aarde zichtbaar wordt gemaakt.
De lange zwarte stoffen band wordt vanaf een houten spoel uitgerold. Het grootste deel van de band staat voor de lange ontwikkeling van het leven op aarde. Pas aan het einde verschijnt een klein rood gedeelte dat de ontwikkeling van de mens weergeeft.
Hierdoor ervaren kinderen op een indrukwekkende en concrete manier hoe relatief kort de mens deel uitmaakt van de geschiedenis van het leven op aarde.

De evolutie van het leven

Met materialen rondom evolutie onderzoeken kinderen hoe het leven op aarde zich gedurende zeer lange tijd heeft ontwikkeld.
Een tijdlijn maakt zichtbaar dat verschillende levensvormen niet allemaal tegelijkertijd zijn ontstaan. Kinderen kunnen zien hoe het leven veranderde en hoe verschillende periodes elkaar opvolgden.
Hiermee ontstaat een natuurlijke verbinding tussen geschiedenis, biologie, natuur en kosmisch onderwijs.

Tijdlijn evolutie

De Tijdlijn evolutie laat de ontwikkeling van de aarde en het leven zien in één doorlopend verhaal.
Illustraties tonen verschillende fasen van deze ontwikkeling. Daarnaast worden de periodes uit de geschiedenis van de aarde weergegeven en wordt zichtbaar hoe de continenten in de loop van de tijd zijn verschoven.
De tijdlijn nodigt kinderen uit om goed te kijken, vragen te stellen en relaties te ontdekken. De inhoud is mede gebaseerd op informatie van Naturalis.

Van aarde naar mens

Een belangrijk uitgangspunt binnen kosmisch en historisch Montessori-onderwijs is dat kinderen eerst kennismaken met het grote geheel.
Voordat de geschiedenis van één land of periode centraal staat, kan worden onderzocht hoe de aarde ontstond, hoe het leven zich ontwikkelde en hoe uiteindelijk de mens verscheen.
Hierdoor krijgt menselijke geschiedenis een plaats binnen een veel groter verhaal.

Nederlandse geschiedenis ontdekken

Nadat kinderen een breder historisch tijdsbesef hebben ontwikkeld, kunnen zij verder inzoomen op de geschiedenis van hun eigen omgeving en land.
Met de Tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis krijgen leerlingen een visueel overzicht van verschillende gebeurtenissen en periodes.
De tijdlijn helpt kinderen gebeurtenissen chronologisch te plaatsen en biedt aanknopingspunten om afzonderlijke onderwerpen verder te onderzoeken.

De tien tijdvakken

In de Tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis zijn de tien tijdvakken opgenomen.
Hierdoor kunnen leerlingen gebeurtenissen koppelen aan een bepaalde historische periode en ontstaat overzicht in de Nederlandse geschiedenis.
De illustraties kunnen worden gebruikt als startpunt voor gesprekken en onderzoeksactiviteiten. Welke gebeurtenis zien de kinderen? In welk tijdvak vond deze plaats? Wat veranderde er in deze periode?
Zo wordt een tijdlijn niet alleen een overzicht aan de wand, maar ook een hulpmiddel voor actief geschiedenisonderwijs.

Verschillende culturen en invloeden

Geschiedenis stopt niet bij landsgrenzen. Culturen beïnvloeden elkaar al eeuwenlang.
Op de tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis zijn daarom ook elementen opgenomen van andere culturen die invloed hebben gehad op de Nederlandse cultuur.
Dit biedt mogelijkheden om met kinderen te onderzoeken hoe ideeën, kennis, handel, migratie en contacten tussen verschillende gebieden invloed hebben op historische ontwikkelingen.

Chronologisch ordenen

Een belangrijke historische vaardigheid is chronologisch denken: begrijpen in welke volgorde gebeurtenissen hebben plaatsgevonden.
Tijdlijnen ondersteunen dit doordat gebeurtenissen letterlijk achter elkaar worden weergegeven.
Kinderen kunnen onderzoeken wat eerder of later gebeurde, hoeveel tijd ertussen zit en welke gebeurtenissen ongeveer gelijktijdig plaatsvonden.
Hierdoor ontstaat steeds meer inzicht in historische perioden en hun onderlinge samenhang.

Vragen stellen en zelf onderzoeken

Een tijdlijn hoeft niet alleen gebruikt te worden om informatie over te dragen. Juist de afbeeldingen kunnen kinderen uitnodigen om zelf vragen te stellen.
Wie zijn deze mensen? Waarom gebeurde dit? Wat veranderde daarna? En wat merken we daar vandaag nog van?
Vanuit dergelijke vragen kunnen kinderen zelfstandig informatie verzamelen in boeken of andere bronnen. Zo wordt geschiedenis een vak waarin onderzoeken en verbanden leggen centraal staan.

Geschiedenis en kosmisch onderwijs

Geschiedenis vormt een belangrijk onderdeel van het kosmisch onderwijs binnen Montessori.
Daarbij wordt geprobeerd kinderen inzicht te geven in de grote samenhang tussen aarde, natuur, mens en maatschappij.
Een verhaal over evolutie kan bijvoorbeeld worden verbonden met biologie, terwijl Nederlandse geschiedenis verbindingen biedt met aardrijkskunde, cultuur en maatschappelijke ontwikkelingen.
Zo ontdekken kinderen dat geschiedenis niet uit afzonderlijke gebeurtenissen bestaat, maar onderdeel is van een groter verhaal.

Veelgebruikte producten binnen deze categorie

Binnen de categorie Geschiedenis vind je onder andere:

• de zwarte band;
• Tijdlijn evolutie;
• Tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis;
• materialen rondom evolutie;
• materialen voor historisch tijdsbesef;
• materialen voor kosmisch onderwijs;

Combineer deze materialen met Montessori, Kosmisch onderwijs, Aardrijkskunde, Natuur en andere materialen voor wereldoriëntatie.