Taal

Van letters voelen en schrijven tot lezen en grammatica

Taal ontwikkelt zich stap voor stap. Kinderen luisteren naar klanken, ontdekken letters, vormen hun eerste woorden en leren uiteindelijk lezen, schrijven en de structuur van taal begrijpen. Binnen Montessori worden deze stappen zoveel mogelijk concreet en tastbaar aangeboden.
Binnen deze categorie vind je Montessori taalmaterialen voor verschillende fasen van de taalontwikkeling. Van schuurpapieren letters en metalen inlegfiguren tot materialen voor woordvorming, woordsoorten, grammatica en zinsontleding. Zo kunnen kinderen taal niet alleen zien en horen, maar ook voelen en actief onderzoeken.

Taalontwikkeling binnen Montessori

Binnen het Montessori-onderwijs wordt taal aangeboden vanuit concrete ervaringen. Kinderen bouwen voort op de gesproken taal die zij al kennen en maken vervolgens stap voor stap kennis met geschreven taal.

Daarbij werken zij onder andere aan:

• klanken herkennen en onderscheiden;
• letters herkennen;
• de vorm van letters ervaren;
• woorden samenstellen;
• lezen;
• schrijven;
• woordenschat;
• woordsoorten;
• grammatica;
• zinsontleding.

De verschillende materialen sluiten op elkaar aan en bieden kinderen de mogelijkheid om vaardigheden zelfstandig te oefenen en te herhalen.

Voorbereiden op schrijven met metalen inlegfiguren

De metalen inlegfiguren vormen binnen Montessori een voorbereiding op het schrijven.
Kinderen trekken de geometrische vormen over en kunnen deze vervolgens inkleuren en combineren. Hierbij oefenen zij gecontroleerde bewegingen met het potlood en ontwikkelen zij gevoel voor vorm, vlakverdeling en patronen.
Tegelijkertijd worden de fijne motoriek, oog-handcoördinatie en potloodbeheersing gestimuleerd. Vaardigheden die later belangrijk zijn bij het schrijven van letters en woorden.

Letters voelen met schuurpapieren letters

Met schuurpapieren letters maken kinderen op een zintuiglijke manier kennis met letters.
Het kind volgt de vorm van een letter met de vingers, ziet het bijbehorende symbool en hoort tegelijkertijd de klank. Hierdoor worden voelen, zien en horen met elkaar gecombineerd.
Zo ontstaat een concrete koppeling tussen lettervorm en letterklank en wordt het kind voorbereid op zowel lezen als schrijven.

Van klanken naar woorden

Wanneer kinderen verschillende letterklanken herkennen, kunnen zij ontdekken hoe deze samen woorden vormen.

Met losse letters en letterdozen kunnen kinderen woorden samenstellen zonder deze direct met een potlood te hoeven schrijven. Hierdoor kan de aandacht eerst volledig liggen op de klanken en de opbouw van het woord.

Kinderen luisteren welke klanken zij in een woord horen en zoeken daar vervolgens de juiste letters bij. Zo wordt de overgang gemaakt van gesproken naar geschreven taal.

Leren lezen met Montessori

Binnen Montessori ontstaat lezen vanuit het begrijpen dat geschreven symbolen betekenis hebben.
Wanneer kinderen voldoende letters en klanken kennen, kunnen zij eenvoudige woorden gaan lezen. Daarna kan worden opgebouwd naar langere woorden, zinnen en teksten.
Door kinderen veel zelfstandig te laten oefenen wordt lezen niet alleen een technische vaardigheid, maar vooral een manier om nieuwe informatie en betekenis te ontdekken.

Schrijven en de fijne motoriek

Schrijven vraagt om een combinatie van taalvaardigheid en motorische controle.
Materialen zoals de metalen inlegfiguren, schuurpapieren letters en potloodmaterialen helpen kinderen om hun hand voor te bereiden op het schrijven.
Door lijnen, vormen en letters regelmatig te volgen en tekenen ontwikkelen zij steeds meer controle over hun bewegingen. De overstap naar zelfstandig schrijven kan daardoor geleidelijk plaatsvinden.

Woordsoorten ontdekken

Wanneer kinderen meer ervaring hebben met lezen en schrijven kunnen zij verder kennismaken met de opbouw van taal.

Met Montessori-taalsymbolen worden verschillende woordsoorten weergegeven met herkenbare vormen en kleuren. Zo krijgt bijvoorbeeld een zelfstandig naamwoord een ander symbool dan een werkwoord, lidwoord of bijvoeglijk naamwoord.
De abstracte structuur van taal wordt hierdoor visueel en tastbaar gemaakt.

Werken met taalsymbolen

Binnen het assortiment vind je verschillende uitvoeringen van taalsymbolen, waaronder kunststof, papier en houten driedimensionale symbolen.Kinderen kunnen deze symbolen bij woorden in een zin leggen en zo onderzoeken welke functie ieder woord heeft.

Er zijn symbolen voor onder andere:

• zelfstandig naamwoord;
• lidwoord;
• bijvoeglijk naamwoord;
• werkwoord;
• hulpwerkwoord;
• koppelwerkwoord;
• voornaamwoord;
• voorzetsel;
• voegwoord;
• telwoord;
• tussenwerpsel
  

Hiermee wordt grammatica stap voor stap concreet gemaakt.

Grammatica binnen Montessori

Grammatica hoeft niet alleen uit regels en definities te bestaan. Met Montessori-materiaal kunnen kinderen de structuur van taal daadwerkelijk onderzoeken.
Door woorden te classificeren en met symbolen te werken ontdekken zij bijvoorbeeld welke functie een woord binnen een zin heeft.
Zo groeit vanuit concrete oefeningen geleidelijk het begrip van woordsoorten en grammaticale structuren.

Zinsontleding

Voor verdere verdieping zijn er materialen voor zinsontleding.
Met kaarten, cirkels, pijlen en andere symbolen kunnen kinderen onderzoeken hoe verschillende delen van een zin zich tot elkaar verhouden.
Hiermee wordt de stap gemaakt van het herkennen van afzonderlijke woordsoorten naar het analyseren van de opbouw van een volledige zin.

Taal en zintuiglijk leren

Kenmerkend voor veel Montessori-taalmaterialen is dat verschillende zintuigen worden ingezet.
Een letter wordt bijvoorbeeld niet alleen bekeken, maar ook gevoeld en uitgesproken. Grammaticale begrippen worden niet alleen uitgelegd, maar krijgen een concrete vorm met taalsymbolen.
Deze combinatie helpt kinderen om abstracte taalbegrippen eerst concreet te ervaren en vervolgens steeds abstracter toe te passen.

Zelfstandig werken met taal

Montessori-materialen zijn bedoeld om kinderen zoveel mogelijk zelfstandig te laten oefenen.
Een overzichtelijke presentatie helpt daarbij. Materialen worden compleet en op een vaste plaats aangeboden, zodat kinderen weten wat bij een activiteit hoort.
Door oefeningen te herhalen kunnen zij vaardigheden in hun eigen tempo ontwikkelen en steeds een volgende stap binnen taal zetten.

Veelgebruikte producten binnen deze categorie

Binnen de categorie Taal vind je onder andere:

• metalen inlegfiguren;
• lessenaars voor metalen inlegfiguren;
• schuurpapieren lettrers;
• lettermaterialen;
• letterdozen;
• materialen voor woordvorming;
• poloodmaterialen;
• taalsymbolen;
• houten taalsymbolen;
• papieren taalsymbolen;
• materialen voor woordsoorten;
• grammaticamaterialen;
• zinsontledingskaarten;
• materialen voor lezen en schrijven.

Combineer deze materialen met Montessori, Zintuiglijke ontwikkeling, Fijne motoriek, Lezen, Schrijven en andere materialen voor taalontwikkeling.