Zelf doen en praktische vaardigheden ontwikkelen

Zelf een rits dichtdoen, knopen vastmaken, veters strikken, vegen of materialen netjes klaarzetten: dagelijkse handelingen bieden jonge kinderen volop mogelijkheden om te leren. Door deze activiteiten zelf uit te voeren ontwikkelen kinderen praktische vaardigheden en groeit hun zelfstandigheid. Binnen deze categorie vind je materialen voor oefeningen uit het dagelijks leven, waaronder aankleedramen, sluitingen, vlechtmaterialen, huishoudelijke materialen en dienbladen. Veel van deze materialen sluiten aan bij de Montessori-werkwijze, waarin kinderen worden gestimuleerd om handelingen zelfstandig en geconcentreerd uit te voeren.

Leren om het zelf te doen

Kinderen willen van nature graag dingen zelf proberen. Dagelijkse handelingen zoals aankleden, opruimen, schoonmaken en verzorgen zijn daarom waardevolle leermomenten. Door kinderen hiervoor passende materialen aan te bieden oefenen zij onder andere met:

• zelfstandigheid en zelfredzaamheid;
• fijne motoriek;
• oog-handcoördinatie;
• concentratie;
• nauwkeurig werken;
• plannen en handelen in een logische volgorde;
• zorg dragen voor zichzelf en hun omgeving.

Het uiteindelijke resultaat is belangrijk, maar vooral het zelfstandig oefenen en herhalen van de handeling staat centraal.

Oefenen met aankleden en sluitingen

Een knoop dichtmaken of een rits sluiten lijkt voor een volwassene eenvoudig, maar vraagt van jonge kinderen veel motorische controle en concentratie.
Met aankleedramen en aankleedrekken kunnen kinderen verschillende sluitingen afzonderlijk oefenen. Binnen het assortiment vind je onder andere materialen voor:

• kleine en grote knopen;
• ritssluitingen;
• drukknopen;
• klitteband;
• haken en ogen;
• strikken;
• rijgen;
• schoenknopen

Doordat iedere handeling apart kan worden geoefend, kan het kind zich volledig concentreren op één vaardigheid.

Aankleedramen voor peuters

Voor jonge kinderen zijn er speciale peuter-aankleedramen. Deze zijn ontworpen om peuters op een toegankelijke manier te laten kennismaken met verschillende sluitingen
Kinderen oefenen bijvoorbeeld met knopen, een rits, klittenband en clips. Hiermee ontwikkelen zij de fijne motoriek en vaardigheden die later nodig zijn bij het zelfstandig aan- en uitkleden.
Door dezelfde beweging regelmatig te herhalen krijgen kinderen steeds meer controle over hun handen en vingers.

Vlechten en fijne motoriek

Met een vlechtplankje kunnen kinderen stap voor stap leren vlechten. De koorden zijn aan het plankje bevestigd, waardoor het materiaal tijdens het oefenen op zijn plaats blijft.
Vlechten vraagt om verschillende bewegingen die in de juiste volgorde moeten worden uitgevoerd. Kinderen oefenen hierdoor niet alleen hun fijne motoriek en oog-handcoördinatie, maar ook concentratie en het herkennen en uitvoeren van een patroon.

Huishoudelijke activiteiten

Kinderen vinden het vaak interessant om activiteiten van volwassenen na te doen. Echte huishoudelijke handelingen geven hen bovendien de mogelijkheid om daadwerkelijk bij te dragen aan hun omgeving.
Met huishoudelijk materiaal op kinderformaat kunnen kinderen bijvoorbeeld vegen, stoffen, schoonmaken en andere verzorgende taken uitvoeren.
Deze activiteiten stimuleren zelfstandigheid en verantwoordelijkheidsgevoel en leren kinderen zorgvuldig omgaan met hun omgeving.

Werken met dienbladen

Binnen Montessori-activiteiten worden materialen vaak overzichtelijk aangeboden op een dienblad. Alle onderdelen die nodig zijn voor een activiteit liggen daardoor bij elkaar en kunnen gemakkelijk worden meegenomen.

Binnen het assortiment vind je houten dienbladen en bakjes in verschillende formaten. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor activiteiten rondom schenken, vouwen, schoenenpoetsen, sorteren en andere oefeningen uit het dagelijks leven.
Een vaste en overzichtelijke presentatie helpt kinderen om zelfstandig een activiteit te pakken, uit te voeren en daarna weer op te ruimen.

Zelfstandigheid volgens Montessori

Binnen de Montessori-visie speelt zelfstandigheid een belangrijke rol. Kinderen krijgen de mogelijkheid om dagelijkse vaardigheden zelf te oefenen met materialen die aansluiten op hun ontwikkeling.

De activiteiten hebben vaak een duidelijke volgorde. Het kind observeert eerst hoe een handeling wordt uitgevoerd en kan deze daarna zelfstandig herhalen.
Door regelmatig te oefenen groeit niet alleen de praktische vaardigheid, maar ook het vertrouwen om dagelijkse handelingen zelf uit te voeren.

Fijne motoriek ontwikkelen

Veel oefeningen uit het dagelijks leven vragen om kleine en nauwkeurige bewegingen van handen en vingers.

Knopen, rijgen, strikken, vlechten, schenken en poetsen zijn voorbeelden van activiteiten waarbij de fijne motoriek intensief wordt gebruikt.
Deze motorische ontwikkeling vormt bovendien een belangrijke basis voor andere vaardigheden, zoals tekenen, knippen en later schrijven.

Een voorbereide omgeving

Een belangrijk uitgangspunt binnen Montessori is de voorbereide omgeving. Materialen hebben een vaste plaats, zijn overzichtelijk geordend en zijn zoveel mogelijk zelfstandig bereikbaar voor het kind.
Ook materialen voor dagelijkse activiteiten kunnen op deze manier worden aangeboden. Leg bijvoorbeeld een complete activiteit op een dienblad en zorg dat alle benodigdheden aanwezig zijn.
Hierdoor weet het kind wat bij de activiteit hoort en kan het materiaal na afloop zelfstandig worden teruggezet.

Veelgebruikte producten binnen deze categorie

Binnen de categorie Dagelijks leven vind je onder andere:

• peuter-aankleedramen;
• aankleedrekken;
• knopenrekken;
• ritssluitingrekken;
• drukknopenrekken;
• klittenbandrekken;
• haken- en ogenrekken;
• rijgrekken;
• strikkenrekken;
• vlechtplankjes;
• huishoudelijk materiaal
• houten dienbladen en bakjes;
• materialen voor praktische oefeningen.

Combineer deze materialen met Montessori, Fijne motoriek, Motorische ontwikkeling en andere materialen die zelfstandigheid en zelfredzaamheid stimuleren.