Baby en peuter

Ontdekken, grijpen en bewegen in de eerste levensjaren

In de eerste levensjaren ontwikkelen kinderen zich razendsnel. Een baby leert kijken, volgen en gericht grijpen. Daarna volgen vaardigheden als voorwerpen overpakken, iets ergens in plaatsen, kruipen, stapelen en steeds nauwkeuriger bewegen. Binnen deze categorie vind je Montessori-materialen voor baby's en peuters die aansluiten bij deze verschillende ontwikkelingsfasen. Van mobielen en grijpmaterialen tot imbucare-kistjes, kiekeboe-materialen, vormenpuzzels en oefeningen voor de fijne motoriek. De materialen nodigen kinderen uit om zelfstandig te ontdekken en bewegingen steeds opnieuw te oefenen.

Montessori-materialen voor baby's en peuters

Binnen de Montessori-visie wordt goed gekeken naar wat een kind op een bepaald moment in zijn ontwikkeling nodig heeft. Materialen worden daarom bewust en overzichtelijk aangeboden en hebben vaak één duidelijk doel.
Voor baby's begint dit bijvoorbeeld met kijken en volgen. Daarna komen grijpen, vasthouden, overpakken en gericht bewegen. Peuters kunnen vervolgens steeds complexere handelingen uitvoeren, zoals passen, stapelen, draaien en sorteren.
Door materiaal aan te bieden dat aansluit bij de ontwikkelingsfase krijgt het kind de mogelijkheid om zelfstandig nieuwe vaardigheden te ontdekken.

Kijken en volgen met Montessori-mobielen

In de eerste maanden ontdekken baby's de wereld vooral door te kijken. Een mobiel boven de speelplek kan helpen om het gericht kijken en volgen te stimuleren.
Binnen het assortiment vind je verschillende Montessori-mobielen, zoals:

• Munari-mobiel;
• Gobbi-mobiel;
• octaëdermobiel;
• dansers;
• schijven;
• gebreide en gehaakte vormen.

De verschillende mobielen sluiten aan bij verschillende fasen van de visuele ontwikkeling en variëren onder andere in contrast, kleur, vorm en beweging.

Grijpen en vasthouden

Wanneer baby's gericht beginnen te grijpen, worden materialen interessant die gemakkelijk kunnen worden vastgepakt.
Met bijvoorbeeld grijpringen, gebreide ballen, gekoppelde schijven, zachte ballen met een belletje en houten grijpmaterialen oefenen kinderen het openen en sluiten van de hand.
Later leren zij een voorwerp ook van de ene naar de andere hand over te pakken. Daarmee worden de handfunctie, oog-handcoördinatie en samenwerking tussen beide handen steeds verder ontwikkeld.

Imbucare: passen en ontdekken

Imbucare-materialen zijn kenmerkende Montessori-materialen voor jonge kinderen. Het kind probeert een voorwerp door een opening te plaatsen die bij de vorm past.
Binnen het assortiment vind je verschillende imbucare-kistjes met bijvoorbeeld:

• cilinders;
• kubussen;
• prisma's;
• schijven;
• ballen;
• meerdere vormen

Hiermee oefenen kinderen gericht bewegen, vormherkenning en oog-handcoördinatie. Tegelijkertijd ontdekken zij dat een voorwerp door een opening kan verdwijnen en vervolgens weer teruggevonden kan worden.

Kiekeboe en objectpermanentie

Wanneer een bal of voorwerp uit beeld verdwijnt, is het voor een jong kind niet vanzelfsprekend dat het nog steeds bestaat. Materialen rondom objectpermanentie helpen dit inzicht ontwikkelen.
Bij Montessori-kiekeboe- en objectpermanentiematerialen plaatst het kind bijvoorbeeld een bal in een opening. Het voorwerp verdwijnt kort uit beeld en verschijnt vervolgens ergens anders weer.
Door dit steeds opnieuw te herhalen ontdekt het kind het verband tussen zijn eigen handeling en het resultaat.

Vormen passen en puzzelen

Eenvoudige vormenpuzzels vormen een volgende stap in de ontwikkeling van oog-handcoördinatie en vormwaarneming.
Met enkelvoudige vormenpuzzels begint het kind bijvoorbeeld met een cirkel, vierkant of driehoek. Later kunnen meerdere vormen binnen één puzzel worden aangeboden.
Het kind ontdekt dat iedere vorm bij een specifieke opening hoort en oefent tegelijkertijd nauwkeurige bewegingen met de handen.

Stapelen en plaatsen

Materialen met ringen, bollen, kubussen en pennen nodigen kinderen uit om voorwerpen gericht te plaatsen.Met bijvoorbeeld ringen op een staande pen, bollen op pennen, stapelaars en pionnentrays ontdekken kinderen hoe zij een voorwerp precies boven een opening of pen moeten positioneren.

Daarbij oefenen zij onder andere:

• grijpen loslaten;
• oog-handcoördinatie;
• ruimtelijke waarneming;
• grootte en kleur;
• gecontroleerd bewegen.

Door dezelfde handeling regelmatig te herhalen wordt de beweging steeds nauwkeuriger.

Kruisen van de lichaamsas

Bij verschillende Montessori-oefeningen moet een kind een voorwerp van de ene kant van het lichaam naar de andere bewegen.
Met bijvoorbeeld infilare-materiaal en horizontale staven met ringen worden beide handen en lichaamszijden actief gebruikt.
Het kruisen van de lichaamsas draagt bij aan de samenwerking tussen links en rechts en vormt een belangrijke basis voor latere motorische activiteiten.

Van fijne naar grove motoriek

Niet alle Montessori-materialen voor baby's en peuters richten zich alleen op fijne handbewegingen.
Met materialen zoals een ballenbaan, babygym en Montessori-bal worden kinderen ook aangemoedigd om te reiken, draaien, rollen en kruipen.
Een bal die wegrolt kan bijvoorbeeld een uitnodiging zijn om erachteraan te bewegen. Zo worden spel en motorische ontwikkeling op een natuurlijke manier met elkaar verbonden.

Oefenen met beide handen

Rond het eerste levensjaar gaan kinderen hun handen steeds gerichter samen gebruiken.
Met materialen zoals gekoppelde schijven, kistjes met schuifdeksels, bouten en pinnen en verschillende plaatsingsmaterialen moeten beide handen samenwerken.
De ene hand houdt bijvoorbeeld iets vast terwijl de andere hand draait, schuift of een onderdeel plaatst. Dit stimuleert de bilaterale coördinatie en vormt een basis voor veel dagelijkse vaardigheden.

Voorbereiding op latere vaardigheden

Eenvoudige bewegingen in de baby- en peuterfase vormen de basis voor vaardigheden die kinderen later nodig hebben.
Grijpen, plaatsen, draaien, rijgen en knippen ondersteunen bijvoorbeeld de ontwikkeling van de pengreep en fijne motoriek.
Met activiteiten zoals bouten en moeren draaien of eenvoudige knipoefeningen kunnen peuters deze vaardigheden steeds verder verfijnen.

Een rustige en voorbereide omgeving

Montessori-materialen komen het best tot hun recht in een overzichtelijke omgeving waarin niet te veel materialen tegelijkertijd worden aangeboden.
Kies een activiteit die past bij het ontwikkelingsniveau van het kind en presenteer deze op een vaste plek. Wanneer het kind de activiteit beheerst of de interesse afneemt, kan een volgende uitdaging worden aangeboden.
Zo ontstaat een omgeving waarin kinderen zelfstandig kunnen ontdekken, oefenen en herhalen.

Veelgebruikte producten binnen deze categorie

Binnen de categorie Baby en peuter vind je onder andere:

• Montessori-mobielen;
• Munari-mobiel;
• Gobbi-mobiel;
• octaëdermobiel;
• grijpringen en grijpmayerialen;
• gekoppelde schijven;
• Montessori-ballen;
• imbucare-kistjes;
• kiekeboe- en objectpermanentiekistjes;
• enkelvoudige en gecombineerde vormenpuzzels;
• infiltare-materiaal;
• ringen en bollen op pennen;
• stapelaars;
• ballenbanen;
• babygym;
• oefentrays;
• materialen voor fijne motoriek;

Combineer deze materialen met Montessori, Dagelijks leven, Fijne motoriek, Motorische ontwikkeling en andere ontwikkelingsmaterialen voor baby's en peuters.